Ośmielanie Bony

Andrzej Kłosiński Ośmielanie Bony

Moja suczka Bona jest bardzo lękliwa na spacerach. Każde wyjście poza teren posesji, na której mieszkamy, wiąże się z nieustanną czujnością i wypatrywaniem zagrożenia. Jeśli cokolwiek czy ktokolwiek pojawi się w zasięgu wzroku, Bona ucieka na sporą odległość i szczeka, a kiedy jest na smyczy chowa się za mnie i nie chce dalej iść. To jej zachowanie jest uciążliwe i niebezpieczne. Boję się, że uciekając na przykład przed nagle pojawiającym się przechodniem czy rowerzystą wpadnie pod samochód.

Bona to półtoraroczna suczka owczarka szkockiego collie mieszkająca ze swoją panią i siedmioletnim kundelkiem w niewielkim domku usytuowanym nieco z dala od innych ludzkich siedzib, jak to określiła Pani Bony, "na odludziu".
W domu, choć wykazywała duży dystans wobec nieznanych czy mało znanych jej gości, funkcjonowała bez zarzutu. Była gotowa być przy Pani na każde skinienie, lubiła pieszczoty, zabawy i doskonale dogadywała się ze swoim kolegą. Wobec mnie okazywała sporą rezerwę, jednak bez oznak nadmiernego zdenerwowania.

Bona trafiła do obecnego domu w piątym miesiącu jej życia. Pochodziła z domowej hodowli, z warunków, co ważne i ciekawe, łudząco podobnych do warunków w jakich żyła obecnie - domu na peryferiach, z dala od miejskiego ruchu i zgiełku. Przez cały okres szczenięctwa i dorastania tryb jej życia i aktywności był niemal niezmienny. Poranne zabawy z panią i kundelkiem Dżinem, pilnowanie domu i ogrodu, kiedy pani wyjeżdżała do pracy, popołudnie spędzane na towarzyszeniu pani w krzątaniu się wokół domowych obowiązków, znowu trochę zabawy i na koniec wieczorne pieszczoty. Jakoś tak nie było okazji i większej potrzeby zaznajamiania Bony z zewnętrznym otoczeniem. Zresztą sporadyczne wyjazdy do lecznicy czy sobotnie zakupy, nie były wówczas problemem, bo przeciętny szczeniak czy młody pies, z natury bardziej ciekawi się światem niż się go boi.

Właśnie na braku doświadczeń i obycia się ze światem polegał problem Bony. Obok socjalizacji, a więc dostarczenia szczeniakowi ważnych bodźców rozwojowych, w czasie gdy kształtuje się jego układ nerwowy i tworzą pierwsze połączenia korowe, bardzo ważną rzeczą jest wzbogacanie doświadczeń. W ciągu pierwszych 6 miesięcy życia, kiedy do głosu nie dochodzą jeszcze hormony płciowe, pies błyskawicznie i aktywnie uczy się świata. O ile wczesną stymulację i socjalizację możemy porównać do przedszkola i podstawówki, wzbogacanie jest czymś w rodzaju psiego uniwersytetu. Zetknięcie psa z możliwie wieloma sytuacjami jak jazda samochodem, środkami komunikacji publicznej, wizyty u znajomych, zostawanie w obcych miejscach, kontakt z dziećmi, jazda windą, udział w psich szkoleniach itp. połączone z możliwością swobodnej eksploracji otoczenia, daje skumulowany efekt w postaci zdolności przystosowania się do kolejnych nowych i niespotykanych zdarzeń. W rezultacie pies jest nie tylko spokojny i zrównoważony, ale też łatwiej podejmuje się trudnych zadań i łatwiej uczy się kolejnych umiejętności. Co więcej, staje się pewnym siebie otwartym i ciekawym świata towarzyszem naszego życia.

Tak się niestety zdarza, że część opiekunów przywiązuje małą wagę do tego co dzieje się z ich psem w czasie ważnego czasu dorastania. Co więcej, pokutuje pogląd wyznawany przez tradycyjne szkoły tresury, że pies może być uczony czegokolwiek dopiero kiedy skończy pół roku, ponieważ wcześniej jego układ nerwowy jest niedojrzały. Nic bardziej mylnego. Niedojrzały układ nerwowy dziecka w pierwszych trzech latach życia pozwala na przyswojenie jakże wielu ważnych i skomplikowanych rzeczy, takich jak podstawy języka, reguł komunikacji społecznej, wyrażania emocji i potrzeb. Analogicznie wcześnie i szybko uczy się nasz szczeniak.

Zaniedbania w tym czasie powodują trudności w przystosowaniu się do nowych, dla nas ludzi normalnych, sytuacji, takich jak wizyty w lecznicy, u znajomych, weekendowy czy wakacyjny wyjazd lub przeprowadzka do nowego domu.

W postępowaniu z psami takimi jak Bona, należy skoncentrować się na spokojnym i systematycznym wprowadzaniu ich w świat nieznanych im i zagrażających bodźców. Jednak sprawę zwykle komplikuje to, że zachowania lękowe w reakcji na nowe bodźce, są już niestety utrwalone. Każda ucieczka Bony czy schowanie się za nogi swojej pani, pozwalały uniknąć niebezpieczeństwa, a zatem były wzmacniane.

W przypadku Bony zastosowaliśmy trening z użyciem klikera. Choć słowo kliker zadomowiło się już na dobre w środowisku psiarzy, warto przypomnieć, że kliker to niewielkie, mieszczące się w dłoni plastikowe pudełko zaopatrzone w blaszkę, przyciśnięcie której wydaje charakterystyczny podwójny dźwięk. Dźwięk ten skojarzony z nagrodą na przykład jedzeniem, staje się warunkowym sygnałem nagradzającym. Jego główną zaletą jest to, że może być używany bardzo precyzyjnie, właśnie wtedy, gdy pies wykonuje zachowanie, które chcemy wzmocnić (np. zamiast się bać, patrzy w kierunku zagrożenia lub po prostu jest spokojny).

Trening Bony zaczęto w domu w codziennych sytuacjach. Głównym jego celem nie było nauczenie suki jakichś szczególnych umiejętności, ale skoncentrowanie jej na opiekunce i poszukiwaniu sposobów otrzymania nagrody (smakołyka). Jeśli ktoś się boi to nie myśli, i odwrotnie - jeśli ktoś ma do wykonania angażujące myślenie zadanie, intensywność przeżywania emocji jest mniejsza. Uruchomienie procesów korowych hamuje aktywność, odpowiedzialnego za emocje, układu limbicznego.

Po kilu tygodniach, w ciągu których Bona opanowała chodzenie przy nodze, warowanie, siad i doskonale koncentrowała się na swojej opiekunce, można było codzienne sesje treningowe przenosić na zewnątrz. Na początek w miejsca, gdzie było małe prawdopodobieństwo nagłych spotkań z ludźmi, następnie coraz bliżej ulicznego ruchu i przechodniów.

W międzyczasie pani zaczęła zabierać suczkę na bliższe i dalsze wyjazdy samochodem - do sklepu (suczka pozostawała w samochodzie), do znajomych, wreszcie do miejskiego parku. W pracy z Boną próbowaliśmy wykorzystać Dżina, jednak ten, choć nie bał się niczego, był tak ciekawy świata, że nie mógł skoncentrować się na swojej pani, był bardzo pobudzony i nie dawał się odwołać. Udało się natomiast znaleźć zrównoważoną goldenkę, z którą Bona mogła biegać i bawić się na sobotnich spacerach.

Stopniowo i powoli Bona uzyskiwała pewność siebie w obcych dla niej sytuacjach i dziś po około ośmiu miesiącach, choć nie jest i nie będzie lwem salonowym, jest w miarę zrównoważona i spokojna w kontakcie z przechodniami, rowerzystami czy w miejskim ruchu. Jest i pozostanie psem wrażliwym, bo oprócz braku wzbogacających doświadczeń, po prostu taka się urodziła. Każdy pies, także w obrębie rasy, jest inny. Nieco inaczej się uczy, ma nieco inne wrodzone wzorce zachowania czy progi reakcji, co trzeba brać pod uwagę przy okazji jakiejkolwiek pracy z psem.

Andrzej Kłosiński

Wybierz tematykę artykułów

Obroże Elektryczne - O czy milczą ich producenci...

Dr Robert Falconer-Taylor, Centre of Applied Pet Ethology (COAPE) UK Tłumaczenie: Małgorzata Barnaś Nie zaprzeczamy, że niniejszy artykuł jest jednostronny – opowiadamy się w nim przeciwko stosowaniu obroży elektrycznych w szkoleniu psów. Co więcej, wszystkich twierdzących, że przedstawione tu informacje są zbyt…

więcej

Genomy współczesnych psów i wilków

  Genomy współczesnych psów i wilków dostarczają nowego wglądu w proces udomowienia The University of Chicago Medicine 16 stycznia 2014 Tłumaczenie: Andrzej Kłosiński, COAPE Polska   Według badań nad genomem współczesnych psów i wilków, psy i wilki wyewoluowały od wspólnego przodka między 9 …

więcej

Pies współcześnie

PIES Dotychczasowy pogląd na udomowienie psa zakładający świadome działanie człowieka, który schwytawszy młode szczenięta wilka nauczył je współżyć i współpracować z człowiekiem dla jego dobra za sprawą podjętych w końcu lat 90-tych badań amerykańskiego naukowców Raymonda i Lorny Coppingerów, odszedł do lamusa. Pod…

więcej

Przywiązanie... Głos w sprawie polskich psów łańcuchowych

Andrzej Kłosiński Przywiązanie... Glos w sprawie polskich psów łańcuchowych Owczarek podhalański Bućko z bacówki w okolicach Niedzicy, mimo iż część dnia spędza przy budzie, pracuje, podobnie jak jego przodkowie, pilnując owiec i dobytku pasterzy. Moja znajoma opowiadała mi niedawno zasłyszaną w poczekalni gabi…

więcej

Polo - gdy szczekanie staje się koszmarem

Andrzej KłosińskiPolo - gdy szczekanie staje się koszmarem Nasz niespełna roczny miniaturowy sznaucerek Polo jest bardzo szczekliwym i pobudliwym psem. Mamy z nim sporo kłopotów, bo każdego kto przychodzi do naszego mieszkania wita przeraźliwym, nieprzerwanym szczekaniem. Ostatnio zaczął nawet szczekać na odgłos prz…

więcej

Niewinna krew - głos w sprawie listy psów uznanych za agresywne

Andrzej Kłosiński Niewinna krew - głos w sprawie listy psów uznanych za agresywne Śmierć dziewczynki, zagryzionej przez rottweilera dziadków, którzy pozostawili dziecko z psem w ogrodzie, przemknęła niedawno przez media jako wiadomość dnia, ustępując szybko miejsca kolejnym tragicznym lub sensacyjnym wydarzeniom.…

więcej

Gdy para idzie w gwizdek

Andrzej Kłosiński Gdy para idzie w gwizdek..   Niszczą, szczekają, nie potrafią usiedzieć spokojnie na miejscu, boją się lub przeciwnie - są agresywne. Czasami tracą zainteresowanie światem i wycofują się. We wszystkich przypadkach niewątpliwie cierpią, a my wraz z nimi, jeśli jesteśmy bezradni wobec zach…

więcej

Feromonoterapia

Andrzej Kłosiński Feromonoterapia - kocie feromony policzkowe i psie feromony kojące   Odkryte pod koniec lat 50 feromony zwierzęce od kilku lat wykorzystuje się skutecznie w leczeniu zaburzeń zachowania naszych domowych zwierzaków - kotów i psów. Czym są feromony ? Feromony to specyficzne gatunkowo substan…

więcej

Agresywny Fidel

Andrzej Kłosiński Agresywny Fidel Nasz 3-letni mieszaniec wyżła Fidel nie tylko z wyglądu przypomina pewnego dyktatora. Na spacerach nie sprawia większych kłopotów. Co prawda nie jest ufny wobec obcych i nie lubi jak ktoś próbuje go pogłaskać, ale sam nie zaczepia ani ludzi, ani psów, chyba, że jest na smyczy, a inn…

więcej

Leo - zabawa w pociąg. Jak radzić sobie z problemem kopulowania ludzkich nóg

Andrzej Kłosiński Leo - zabawa w pociąg. Jak radzić sobie z problemem kopulowania ludzkich nóg Nasz półtoraroczny PON Leo od jakiegoś czasu wskakuje na ludzkie nogi i wykonuje ruchy kopulacyjne. Zdarza się to stosunkowo często, zwłaszcza gdy w domu dzieje się coś ekscytującego. Czasami trudno …

więcej

Nemo - gryzący szczeniak

Andrzej Kłosiński Nemo - gryzący szczeniak Kilka miesięcy temu, z myślą o naszych dzieciach, kupiliśmy szczeniaka Polskiego Owczarka Nizinnego. Specjalnie wybraliśmy tę rasę jako przyjazną i odpowiednią właśnie dla rodziny z dziećmi. Tymczasem nasz 5 miesięczny obecnie Nemo stał się agresywny wobec naszych dzieci 6-…

więcej

Kora demolka

Andrzej Kłosiński Kora demolka Mamy spory problem z naszą 14-miesięczną bokserką Korą. Od jakiegoś czasu zaczęła gryźć i niszczyć różne przedmioty, a ponieważ robi to podczas naszej nieobecności, nie możemy nic zrobić. Zaczęło się od kosza na śmieci, którego zawartość pogryziona w drobne kawałki zastawaliśmy na podł…

więcej

Depresja Astry

Andrzej Kłosiński Depresja Astry Od dłuższego czasu mamy niemiły i nasilający się problem z naszą kochaną 8-letnią suczką Astrą polegający na tym, że systematycznie i w ukryciu wylizuje swoje łapy. Doszło do tego, że wylizała sobie dwie brzydko wyglądające rany. Próbowaliśmy różnych sposobów - bandażowania łap, krzy…

więcej

Szalona Gina

Andrzej Kłosiński Szalona Gina Od dłuższego czasu mamy spore kłopoty z naszą półtoraroczną suczką Giną, mieszańcem pekińczyka, która jest bardzo nerwowa i szczekliwa. Największym problemem jest to, że oszczekuje i atakuje ludzi, zwłaszcza dzieci zarówno na spacerach jak i w naszym domu. Do tej pory radziliśmy sobie …

więcej

Etapy rozwoju psa

Andrzej Kłosiński Etapy rozwoju psa Podobnie jak w życiu człowieka, w życiu psa możemy wyróżnić etapy. Ich znajomość i respektowanie zasad rozwoju psiej psychiki pozwala na właściwe ułożenie relacji człowiek-pies już od chwili pojawienia się w domu małego i rozkosznego szczeniaczka. Etap noworodka - pierwsze 2 ty…

więcej

Nieufny Bari

Andrzej Kłosiński Nieufny Bari Od około pół roku mamy w domu przygarniętego ze schroniska średniej wielkości kundelka, który jest uroczym i bardzo przywiązanym do nas zwierzakiem nie sprawiającym większych kłopotów. Niestety nasz Bari ma jedną wadę, która jest dla nas bardzo uciążliwa - nie możemy nawet na krótki cz…

więcej

Ośmielanie Bony

Andrzej Kłosiński Ośmielanie Bony Moja suczka Bona jest bardzo lękliwa na spacerach. Każde wyjście poza teren posesji, na której mieszkamy, wiąże się z nieustanną czujnością i wypatrywaniem zagrożenia. Jeśli cokolwiek czy ktokolwiek pojawi się w zasięgu wzroku, Bona ucieka na sporą odległość i szczeka, a kiedy jest …

więcej

Lękliwa Ida

Andrzej Kłosiński Lękliwa Ida Mamy spory kłopot z naszą dziewięciomiesięczną suczką rasy Bergamasco, która od kilku miesięcy jest z nami. Jest bardzo zalękniona, boi się wszelkich hałasów i obcych osób. Nie sposób z nią wyjść na spacer, bo ciągle nerwowo rozgląda się wokół i boi się w…

więcej

Wybór psa

Andrzej Kłosiński Wybór psa W Polsce jest około 7 milionów psów. Jednak spora ich część spędza smutne, przywiązane do budy, życie, pełniąc rolę najtańszego systemu alarmowego. Tymczasem związek człowieka z psem poprzedzał wszelkie formy cywilizacji. Jako pierwsze z udomowionych zwierząt pies strzegł ludzkiego doby…

więcej

Oswajanie Alego

Andrzej Kłosiński Oswajanie Alego Tydzień temu adoptowaliśmy ze schroniska niewielkiego kundelka. Niestety, mimo, że robimy wszystko co w naszej mocy trudno nam wytrzymać z naszym nowym pupilem. Jest bardzo nerwowy, okropnie szczeka kiedy tylko dzieje się coś niespodziewanego w domu, na spacerach oszczekuje i atakuj…

więcej

Okresy krytyczne rozwoju szczeniąt - różnice w rozwoju emocjonalnym szczeniąt różnych ras

 Tłumaczenie: Małgorzata Barnaś Rok 2015 można uznać za ważny dla zwierząt z kilku różnych powodów. Jednym z nich jest bezprecedensowy werdykt jednego z nowojorskich sędziów, wydany w kwietniu, w którym stwierdzono, że zgodnie z zasadą habeas corpus dwóm szympansom należy przyznać status „osób prawnych” (Be…

więcej

Nanda - opowieść na Święta

Nanda - opowieść na Święta Za oknem pierwszy śnieg, na stole gorąca herbata, a historia mojego własnego psa pasuje jak ulał na bożonarodzeniową opowieść z morałem. Nanda, bo o niej będę pisał, jest samojedem z pierwszego miotu mojej hodowli. Urodziła się w małym miasteczku na Roztoczu, gdzie mieszkałem jakiś czas te…

więcej

Kennel Klatka dla psów

Kennel Klatka Kennel Klatka jest doskonałą pomocą w wychowaniu psa pod jednym wszak warunkiem - nigdy nie może być kojarzona z karą, jakimkolwiek negatywnym doświadczeniem i nie może być nadużywana. "...klatka to był super pomysl, choc właściwie jej nie uzywam, jeśli chodzi o zamykanie w niej psa. Jest otwarta a …

więcej

Adopcja psa

Andrzej Kłosiński Adopcja psa Decydując się na wzięcie bezdomnego psa ze schroniska lub w innych okolicznościach, trzeba pamiętać, że nie każdy pies będzie w stanie przystosować się do warunków jakie mu oferujemy, choćby w naszym, ludzkim mniemaniu były to warunki wręcz idealne. Wiadomo, na przykład, że psy młod…

więcej

Wybór szczeniaka

Andrzej Kłosiński Wybór szczeniaka Skąd wziąć psa ? Na pewno nie ma sensu szukanie najlepszego przyjaciela człowieka na bazarze, giełdzie, z pudełka czy bagażnika przed wystawą. Psy takie najczęściej rozmnaża się wyłącznie dla pieniędzy, oszczędzając na jedzeniu, zabiegach zdrowotnych (odrobaczanie, szczepienie…

więcej

Wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt

Andrzej Kłosiński Wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt   Przez stulecia człowiek próbował udoskonalać zdolności i możliwości psa, tak by jak najlepiej przystosować jego zachowanie do swoich potrzeb i zmieniających się warunków życia. Podstawowym sposobem udoskonalania wyglądu, charakteru i zachowania …

więcej

Czy pies nas dominuje?

Andrzej Kłosiński Czy pies nas dominuje? Tak zwana "teoria dominacji" - użyteczna prawda czy szkodliwa fikcja?   "Nasz pies nie chce nas słuchać, bo kompletnie nas zdominował. Przychodzi na zawołanie kiedy chce, podobnie wykonuje nasze polecenia, chyba, że mamy pod ręką coś smacznego. Zdarza mu się warczeć …

więcej

Dziecko i pies

Andrzej Kłosiński   Dobry kontakt dziecka z psem wspomaga jego rozwój emocjonalny i społeczny. Uczy respektu, szacunku, wrażliwości i odpowiedzialności wobec zwierząt i ludzi. Terapeutyczny kontakt z psem wykorzystuje się także coraz powszechniej w leczeniu autyzmu, dziecięcego porażenia mózgowego oraz różnych…

więcej

Jak pies z psem

Andrzej Kłosiński Jak pies z psem -  Przygotowanie psa na pojawienia się nowego psa. Podstawą umiejętności dobrych relacji psa z innymi przedstawicielami jego gatunku jest właściwa socjalizacja szczeniaka z psami, dbałość o utrzymywanie kontaktów z psami kiedy szczeniak dorasta w nowym domu, nie popełnianie …

więcej

Tylko nie fajerwerki - Strach przed petardami

Andrzej Kłosiński Tylko nie fajerwerki - Strach przed petardami   W okresie noworocznym jak bumerang powraca temat lęku naszych psich przyjaciół przed kanonadami fajerwerków i petard, które w ostatnich latach stały się niezwykle modnym sposobem obchodzenia wielu uroczystości, najbardziej zaś fetowania Syl…

więcej