Oswajanie Alego

Andrzej Kłosiński Oswajanie Alego

Tydzień temu adoptowaliśmy ze schroniska niewielkiego kundelka. Niestety, mimo, że robimy wszystko co w naszej mocy trudno nam wytrzymać z naszym nowym pupilem. Jest bardzo nerwowy, okropnie szczeka kiedy tylko dzieje się coś niespodziewanego w domu, na spacerach oszczekuje i atakuje ludzi i samochody. Boi się też ludzi, głównie mężczyzn i próbuje uciec w panice, na szczęście trzymamy go na smyczy i nic mu nie grozi. Powoli zaczynamy mieć wrażenie, że sytuacja nas przerasta i być może powinniśmy oddać psa z powrotem tam, skąd go wzięliśmy.

Dość często pomagam psom adoptowanym ze schronisk lub ulicy i zwykle, jeśli nie dzieje się nic dramatycznego, proszę ich nowych opiekunów o odczekanie około trzech tygodni by zwierzę mogło zaadoptować się do nowych warunków, zanim umówię się na konsultację. Zwykle właśnie tyle czasu potrzebuje pies na oswojenie się z nowym otoczeniem i ludzką rodziną, a jeśli jest w tym czasie smutny lub wycofany, nie należy się tym specjalnie martwić, w każdym razie lepiej dać psu trochę spokoju i nie domagać się natarczywie kontaktu z nim.
W wypadku Alego, bo tak miał na imię bohater naszej opowieści, nie było na co czekać, zwłaszcza, że pies niewątpliwie cierpiał, a opiekunowie rozważali oddanie go do schroniska.

Rzeczywiście Ali był kłębkiem nerwów. Szczekał bez opamiętania, kiedy tylko pojawiłem się w drzwiach mieszkania, jednak w tym szczekaniu i w całej postawie ciała widać było ogromny strach. Niestety opiekunowie nie wiedzieli prawie nic na temat jego przeszłości. Dokarmiany sporadycznie przez ludzi błąkał się na obrzeżach Krakowa, aż w końcu ktoś przywiózł go do schroniska. Można było przypuszczać, że choć fizycznie zdrowy, niewątpliwie jego dotychczasowe relacje z ludźmi niewiele miały wspólnego z zaufaniem. Nie miał też najprawdopodobniej - co widać było najlepiej na spacerach - obycia z warunkami życia w dużym mieście, wśród nieustających, nieznanych dotychczas dźwięków, zapachów, ludzi i samochodów. Tak jak się tego nauczył, szczekał i rzucał się w ich chcąc oddalić zagrożenie. W tym rzucaniu się była pewna osobliwość. Mianowicie Ali nie wyhamowywał przed autem czy człowiekiem, ani też go nie gryzł, ale po prostu wpadał w drzwi samochodu lub nogi przechodnia. Ponieważ, jak można było przypuszczać na podstawie innych zachowań, nie miał większych kłopotów ze wzrokiem czy koordynacją (na przykład w domu nigdy nie obijał się o meble), jedynym rozsądnym wytłumaczeniem skłonności do wspomnianych zderzeń, mógł być fakt długotrwałego przebywania na łańcuchu. Ali nauczył się po prostu, że to nie on musi hamować startując w obronie swojej lub terytorium, bo zawsze robi to za niego łańcuch. Rozumiejąc mniej więcej przyczyny kłopotliwego szczekania i stresu, trzeba było rozeznać na czym możemy próbować odbudowywać zaufanie psa do ludzi i otoczenia. Zdarza się, nie tak znowu rzadko jak sądzę, że psy trzymane na łańcuchach z uwagi na długotrwałą derywację ich potrzeb, prezentują tak trwale zmienione zachowanie, że w niewielkim stopniu mogą przystosować się do nowych warunków. Nie wiem czy istnieje jakikolwiek inny kraj, gdzie tak jak w Polsce powszechnie trzyma się psy na łańcuchach. Według cytowanych przez brytyjskiego biologa Ruperta Shaldrake'a w książce "Niezwykłe zdolności naszych zwierząt" statystyk, w naszym kraju co drugie gospodarstwo domowe posiada psa. Dla porównania w tradycyjnie "kynologicznej" Wielkiej Brytanii tylko 27% rodzin dzieli życie z psem. Niestety wiele polskich psów wiedzie smutne życie psów łańcuchowych, całe dnie i noce, całe życie spędzając na uwięzi lub w ciasnym kojcu. Jasno i otwarcie trzeba powiedzieć, że pozbawianie psa, zwierzęcia o tak bogatej psychice, możliwości zaspokojenia ważnych dla niego potrzeb jak ruch, możliwość kontaktu z nami czy eksploracja otoczenia, jest formą okrucieństwa, dla której trudno znaleźć usprawiedliwienie. To okrucieństwo jest na tyle powszechne, że mało kto o nim myśli. Być może więc zimowy czas, czas najpiękniejszych w roku świąt, czas w którym myślimy także o zwierzętach, jest najwłaściwszy, żeby o tym powiedzieć.

Wróćmy jednak do Alego. Na szczęście potrafił zaufać swoim nowym opiekunom na tyle by czuć się z nimi bezpiecznie w domu. Właśnie w domu zaczęliśmy pracę polegającą na oswajaniu go z nieznanym i strasznym, nowym otoczeniem. Opiekunowie mieli przez pierwszych kilka dni karmić psa wyłącznie z ręki, początkowo w sytuacjach nie budzących niepokoju lub tylko trochę trudnych. Pyszne smakołyki miał Ali otrzymywać zawsze za coś, na przykład za przyjście do nogi czy spojrzenie na opiekuna. Bardzo szybko włączyliśmy także trening z klikerem - Ali miał uczyć się różnych, bardzo prostych jednak rzeczy, jak koncentracja uwagi na opiekunie, siadanie czy warowanie. Celem tego rodzaju działań było uspokojenie emocji i koncentrowanie psa na zadaniu a nie na elementach otoczenia budzących strach. Podobnie jak u ludzi, procesy korowe hamują aktywność emocjonalną, innymi słowy jak ktoś myśli to mniej się boi (jest oczywiście i odwrotnie - owładnięci strachem tracimy zdolność logicznej oceny sytuacji). Stopniowo i powoli smakołyki i trening z użyciem klikera udało się przenieść w trudniejsze dla psa sytuacje, jak wizyty gości czy spacery, a na pewnym etapie cała dzienna porcja jedzenia była wydawana na spacerze. Ali wychodził na zewnątrz na smyczy automatycznej, aby z jednej strony można było łatwo go kontrolować, z drugiej uczyć go właściwego wyczucia przestrzeni i dystansu. Po około roku Ali przestał się bać i wpadać w panikę w codziennych sytuacjach, poznał nowe otoczenie i nie sprawiał większych kłopotów. Trzeba przyznać, że jego opiekunowie wykazali sporo cierpliwości i konsekwencji, bowiem praca z wrzeszczącym z byle powodu psem nie należy do przyjemnych, przynajmniej na początku. Jednym z najbardziej satysfakcjonujących aspektów pracy behawiorysty jest obserwacja jak zmienia się nastawienie opiekunów do ich zwierząt, jak uczą się rozumieć zachowanie swoich psów czy kotów. Początkowa frustracja, bezradność czy złość na trudne i paskudne zwyczaje pupila, ustępuje miejsca próbom zrozumienia o co tak naprawdę chodzi, co takiego zwierzak chce nam ludziom powiedzieć, z czym sobie nie radzi. Takie czytanie mowy zwierząt i ich potrzeb, pozwala poradzić sobie lub uniknąć wielu trudnych sytuacji. Zwierzęta bowiem mówią nie tylko w Wigilię, prawdę mówiąc mówią do nas nieustannie.

Andrzej Kłosiński

Wybierz tematykę artykułów

Obroże Elektryczne - O czy milczą ich producenci...

Dr Robert Falconer-Taylor, Centre of Applied Pet Ethology (COAPE) UK Tłumaczenie: Małgorzata Barnaś Nie zaprzeczamy, że niniejszy artykuł jest jednostronny – opowiadamy się w nim przeciwko stosowaniu obroży elektrycznych w szkoleniu psów. Co więcej, wszystkich twierdzących, że przedstawione tu informacje są zbyt…

więcej

Genomy współczesnych psów i wilków

  Genomy współczesnych psów i wilków dostarczają nowego wglądu w proces udomowienia The University of Chicago Medicine 16 stycznia 2014 Tłumaczenie: Andrzej Kłosiński, COAPE Polska   Według badań nad genomem współczesnych psów i wilków, psy i wilki wyewoluowały od wspólnego przodka między 9 …

więcej

Pies współcześnie

PIES Dotychczasowy pogląd na udomowienie psa zakładający świadome działanie człowieka, który schwytawszy młode szczenięta wilka nauczył je współżyć i współpracować z człowiekiem dla jego dobra za sprawą podjętych w końcu lat 90-tych badań amerykańskiego naukowców Raymonda i Lorny Coppingerów, odszedł do lamusa. Pod…

więcej

Przywiązanie... Głos w sprawie polskich psów łańcuchowych

Andrzej Kłosiński Przywiązanie... Glos w sprawie polskich psów łańcuchowych Owczarek podhalański Bućko z bacówki w okolicach Niedzicy, mimo iż część dnia spędza przy budzie, pracuje, podobnie jak jego przodkowie, pilnując owiec i dobytku pasterzy. Moja znajoma opowiadała mi niedawno zasłyszaną w poczekalni gabi…

więcej

Polo - gdy szczekanie staje się koszmarem

Andrzej KłosińskiPolo - gdy szczekanie staje się koszmarem Nasz niespełna roczny miniaturowy sznaucerek Polo jest bardzo szczekliwym i pobudliwym psem. Mamy z nim sporo kłopotów, bo każdego kto przychodzi do naszego mieszkania wita przeraźliwym, nieprzerwanym szczekaniem. Ostatnio zaczął nawet szczekać na odgłos prz…

więcej

Niewinna krew - głos w sprawie listy psów uznanych za agresywne

Andrzej Kłosiński Niewinna krew - głos w sprawie listy psów uznanych za agresywne Śmierć dziewczynki, zagryzionej przez rottweilera dziadków, którzy pozostawili dziecko z psem w ogrodzie, przemknęła niedawno przez media jako wiadomość dnia, ustępując szybko miejsca kolejnym tragicznym lub sensacyjnym wydarzeniom.…

więcej

Gdy para idzie w gwizdek

Andrzej Kłosiński Gdy para idzie w gwizdek..   Niszczą, szczekają, nie potrafią usiedzieć spokojnie na miejscu, boją się lub przeciwnie - są agresywne. Czasami tracą zainteresowanie światem i wycofują się. We wszystkich przypadkach niewątpliwie cierpią, a my wraz z nimi, jeśli jesteśmy bezradni wobec zach…

więcej

Feromonoterapia

Andrzej Kłosiński Feromonoterapia - kocie feromony policzkowe i psie feromony kojące   Odkryte pod koniec lat 50 feromony zwierzęce od kilku lat wykorzystuje się skutecznie w leczeniu zaburzeń zachowania naszych domowych zwierzaków - kotów i psów. Czym są feromony ? Feromony to specyficzne gatunkowo substan…

więcej

Agresywny Fidel

Andrzej Kłosiński Agresywny Fidel Nasz 3-letni mieszaniec wyżła Fidel nie tylko z wyglądu przypomina pewnego dyktatora. Na spacerach nie sprawia większych kłopotów. Co prawda nie jest ufny wobec obcych i nie lubi jak ktoś próbuje go pogłaskać, ale sam nie zaczepia ani ludzi, ani psów, chyba, że jest na smyczy, a inn…

więcej

Leo - zabawa w pociąg. Jak radzić sobie z problemem kopulowania ludzkich nóg

Andrzej Kłosiński Leo - zabawa w pociąg. Jak radzić sobie z problemem kopulowania ludzkich nóg Nasz półtoraroczny PON Leo od jakiegoś czasu wskakuje na ludzkie nogi i wykonuje ruchy kopulacyjne. Zdarza się to stosunkowo często, zwłaszcza gdy w domu dzieje się coś ekscytującego. Czasami trudno …

więcej

Nemo - gryzący szczeniak

Andrzej Kłosiński Nemo - gryzący szczeniak Kilka miesięcy temu, z myślą o naszych dzieciach, kupiliśmy szczeniaka Polskiego Owczarka Nizinnego. Specjalnie wybraliśmy tę rasę jako przyjazną i odpowiednią właśnie dla rodziny z dziećmi. Tymczasem nasz 5 miesięczny obecnie Nemo stał się agresywny wobec naszych dzieci 6-…

więcej

Kora demolka

Andrzej Kłosiński Kora demolka Mamy spory problem z naszą 14-miesięczną bokserką Korą. Od jakiegoś czasu zaczęła gryźć i niszczyć różne przedmioty, a ponieważ robi to podczas naszej nieobecności, nie możemy nic zrobić. Zaczęło się od kosza na śmieci, którego zawartość pogryziona w drobne kawałki zastawaliśmy na podł…

więcej

Depresja Astry

Andrzej Kłosiński Depresja Astry Od dłuższego czasu mamy niemiły i nasilający się problem z naszą kochaną 8-letnią suczką Astrą polegający na tym, że systematycznie i w ukryciu wylizuje swoje łapy. Doszło do tego, że wylizała sobie dwie brzydko wyglądające rany. Próbowaliśmy różnych sposobów - bandażowania łap, krzy…

więcej

Szalona Gina

Andrzej Kłosiński Szalona Gina Od dłuższego czasu mamy spore kłopoty z naszą półtoraroczną suczką Giną, mieszańcem pekińczyka, która jest bardzo nerwowa i szczekliwa. Największym problemem jest to, że oszczekuje i atakuje ludzi, zwłaszcza dzieci zarówno na spacerach jak i w naszym domu. Do tej pory radziliśmy sobie …

więcej

Etapy rozwoju psa

Andrzej Kłosiński Etapy rozwoju psa Podobnie jak w życiu człowieka, w życiu psa możemy wyróżnić etapy. Ich znajomość i respektowanie zasad rozwoju psiej psychiki pozwala na właściwe ułożenie relacji człowiek-pies już od chwili pojawienia się w domu małego i rozkosznego szczeniaczka. Etap noworodka - pierwsze 2 ty…

więcej

Nieufny Bari

Andrzej Kłosiński Nieufny Bari Od około pół roku mamy w domu przygarniętego ze schroniska średniej wielkości kundelka, który jest uroczym i bardzo przywiązanym do nas zwierzakiem nie sprawiającym większych kłopotów. Niestety nasz Bari ma jedną wadę, która jest dla nas bardzo uciążliwa - nie możemy nawet na krótki cz…

więcej

Ośmielanie Bony

Andrzej Kłosiński Ośmielanie Bony Moja suczka Bona jest bardzo lękliwa na spacerach. Każde wyjście poza teren posesji, na której mieszkamy, wiąże się z nieustanną czujnością i wypatrywaniem zagrożenia. Jeśli cokolwiek czy ktokolwiek pojawi się w zasięgu wzroku, Bona ucieka na sporą odległość i szczeka, a kiedy jest …

więcej

Lękliwa Ida

Andrzej Kłosiński Lękliwa Ida Mamy spory kłopot z naszą dziewięciomiesięczną suczką rasy Bergamasco, która od kilku miesięcy jest z nami. Jest bardzo zalękniona, boi się wszelkich hałasów i obcych osób. Nie sposób z nią wyjść na spacer, bo ciągle nerwowo rozgląda się wokół i boi się w…

więcej

Wybór psa

Andrzej Kłosiński Wybór psa W Polsce jest około 7 milionów psów. Jednak spora ich część spędza smutne, przywiązane do budy, życie, pełniąc rolę najtańszego systemu alarmowego. Tymczasem związek człowieka z psem poprzedzał wszelkie formy cywilizacji. Jako pierwsze z udomowionych zwierząt pies strzegł ludzkiego doby…

więcej

Oswajanie Alego

Andrzej Kłosiński Oswajanie Alego Tydzień temu adoptowaliśmy ze schroniska niewielkiego kundelka. Niestety, mimo, że robimy wszystko co w naszej mocy trudno nam wytrzymać z naszym nowym pupilem. Jest bardzo nerwowy, okropnie szczeka kiedy tylko dzieje się coś niespodziewanego w domu, na spacerach oszczekuje i atakuj…

więcej

Okresy krytyczne rozwoju szczeniąt - różnice w rozwoju emocjonalnym szczeniąt różnych ras

 Tłumaczenie: Małgorzata Barnaś Rok 2015 można uznać za ważny dla zwierząt z kilku różnych powodów. Jednym z nich jest bezprecedensowy werdykt jednego z nowojorskich sędziów, wydany w kwietniu, w którym stwierdzono, że zgodnie z zasadą habeas corpus dwóm szympansom należy przyznać status „osób prawnych” (Be…

więcej

Nanda - opowieść na Święta

Nanda - opowieść na Święta Za oknem pierwszy śnieg, na stole gorąca herbata, a historia mojego własnego psa pasuje jak ulał na bożonarodzeniową opowieść z morałem. Nanda, bo o niej będę pisał, jest samojedem z pierwszego miotu mojej hodowli. Urodziła się w małym miasteczku na Roztoczu, gdzie mieszkałem jakiś czas te…

więcej

Kennel Klatka dla psów

Kennel Klatka Kennel Klatka jest doskonałą pomocą w wychowaniu psa pod jednym wszak warunkiem - nigdy nie może być kojarzona z karą, jakimkolwiek negatywnym doświadczeniem i nie może być nadużywana. "...klatka to był super pomysl, choc właściwie jej nie uzywam, jeśli chodzi o zamykanie w niej psa. Jest otwarta a …

więcej

Adopcja psa

Andrzej Kłosiński Adopcja psa Decydując się na wzięcie bezdomnego psa ze schroniska lub w innych okolicznościach, trzeba pamiętać, że nie każdy pies będzie w stanie przystosować się do warunków jakie mu oferujemy, choćby w naszym, ludzkim mniemaniu były to warunki wręcz idealne. Wiadomo, na przykład, że psy młod…

więcej

Wybór szczeniaka

Andrzej Kłosiński Wybór szczeniaka Skąd wziąć psa ? Na pewno nie ma sensu szukanie najlepszego przyjaciela człowieka na bazarze, giełdzie, z pudełka czy bagażnika przed wystawą. Psy takie najczęściej rozmnaża się wyłącznie dla pieniędzy, oszczędzając na jedzeniu, zabiegach zdrowotnych (odrobaczanie, szczepienie…

więcej

Wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt

Andrzej Kłosiński Wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt   Przez stulecia człowiek próbował udoskonalać zdolności i możliwości psa, tak by jak najlepiej przystosować jego zachowanie do swoich potrzeb i zmieniających się warunków życia. Podstawowym sposobem udoskonalania wyglądu, charakteru i zachowania …

więcej

Czy pies nas dominuje?

Andrzej Kłosiński Czy pies nas dominuje? Tak zwana "teoria dominacji" - użyteczna prawda czy szkodliwa fikcja?   "Nasz pies nie chce nas słuchać, bo kompletnie nas zdominował. Przychodzi na zawołanie kiedy chce, podobnie wykonuje nasze polecenia, chyba, że mamy pod ręką coś smacznego. Zdarza mu się warczeć …

więcej

Dziecko i pies

Andrzej Kłosiński   Dobry kontakt dziecka z psem wspomaga jego rozwój emocjonalny i społeczny. Uczy respektu, szacunku, wrażliwości i odpowiedzialności wobec zwierząt i ludzi. Terapeutyczny kontakt z psem wykorzystuje się także coraz powszechniej w leczeniu autyzmu, dziecięcego porażenia mózgowego oraz różnych…

więcej

Jak pies z psem

Andrzej Kłosiński Jak pies z psem -  Przygotowanie psa na pojawienia się nowego psa. Podstawą umiejętności dobrych relacji psa z innymi przedstawicielami jego gatunku jest właściwa socjalizacja szczeniaka z psami, dbałość o utrzymywanie kontaktów z psami kiedy szczeniak dorasta w nowym domu, nie popełnianie …

więcej

Tylko nie fajerwerki - Strach przed petardami

Andrzej Kłosiński Tylko nie fajerwerki - Strach przed petardami   W okresie noworocznym jak bumerang powraca temat lęku naszych psich przyjaciół przed kanonadami fajerwerków i petard, które w ostatnich latach stały się niezwykle modnym sposobem obchodzenia wielu uroczystości, najbardziej zaś fetowania Syl…

więcej